JAK POKONAĆ TOKSYCZNE MYŚLENIE I ZACZĄĆ MYŚLEĆ POZYTYWNIE?

JAK POKONAĆ TOKSYCZNE MYŚLENIE I ZACZĄĆ MYŚLEĆ POZYTYWNIE?

Jako ludzie dysponujemy umysłem, który jest wspaniałym narzędziem, jeśli ktoś  odpowiednio nim się posługuje. Gdy jednak zastosowania są niewłaściwe, narzędzie zaczyna działać niszczycielsko.  Zaryzykowałbym twierdzenie, że większość myślenia polega na  bezużytecznym międleniu w kółko tego samego, co więcej , ponieważ myślenie to ma charakter zaburzony, a często też negatywny czy wręcz toksyczny, jest w znacznej mierze szkodliwe. Stąd duży ubytek energii życiowej. Obserwując swój umysł przekonać się można,  że tak właśnie sprawy się mają.

Źródła negatywnego (toksycznego) myślenia

1. Nasz umysł wyewoluował, aby myśleć w taki sposób, że jego naturalnym następstwem jest psychologiczne cierpienie. Umysł człowieka pierwotnego był nastrojony na „po pierwsze bezpieczeństwo!” i odziedziczyliśmy to po naszych starożytnych przodkach. Odnosimy tę ideę do wielu nieprzydatnych rzeczy, którymi zajmują się nasze umysły w obecnych czasach. Należy w szczególny sposób zauważyć, że nasz współczesny umysł reaguje na trudne myśli, uczucia i wspomnienia lub wyobrażenia w ten sam sposób, jak umysł epoki kamienia reagował na niebezpieczne bestie: atak lub ucieczka!

PRZYKŁADY

UMYSŁ JASKINIOWCA: „ W tej jaskini może być niedźwiedź. Możesz zostać pożarty. Uważaj”.

WSPÓŁCZESNY UMYSŁ:  Zamartwianie się, katastrofizacja,  przewidywanie najgorszego, unikanie wszystkiego, czego się boimy.

UMYSŁ JASKINIOWCA: „Uważaj! W zeszłym tygodniu, na tym pagórku, widziano tygrysa szablo zębnego. Może tu wrócić!”

WSPÓŁCZESNY UMYSŁ: Przenoszenie bolesnej przeszłości w przerażającą przyszłość: „Raz się zdarzyło, to wydarzy się ponownie!”.

UMYSŁ JASKINIOWCA: Udaje ci sie przeżyć spotkanie z niedźwiedziem lub wilkiem, więc warto całość jeszcze raz prześledzić – pochylić się nad tymi zdarzeniami w myślach i zapamiętać co zrobiłeś w celu przetrwania tak, aby być lepiej przygotowanym na następny raz.

WSPÓŁCZESNY UMYSŁ:  Ciągle przypominamy sobie bolesne wspomnienia. Rozpamiętujemy je, powtórnie je przeżywamy, nawet jeśli nie płynie z tego żadna nauka.

Oraz wiele innych sytuacji, w których pojawia się zagrożenie,  dyskomfort,  niedostatek, lęk przed niepowodzeniem. Współczesny umysł traktuje bolesne myśli i uczucia w ten sam sposób, co niedźwiedzie czy wilki – karze nam ich unikać!

Po 200 000 lat ewolucji, nasze umysły robią tego typu rzeczy przez cały czas.

PRZEFORMUOWANIE

Owe przykłady prowadzą do jednego wniosku:

  • Twój umysł próbuje ochronić cię przed skrzywdzeniem.

             Zatem otrzymujesz wszystkie te niepotrzebne rzeczy, jakie mówi ci twój umysł. Ale nie robi tego   

             celowo – po prostu zajmuje się swoim nadrzędnym celem:

  • Próbowanie zapewnienia ci bezpieczeństwa.
  • Próbowanie uchronienia cię przed bólem.                                                                                                                                                      Zatem twój umysł jest jak przesadnie pomagający kolega – jak jeden z tych ludzi, którzy są tak chętni, aby pomóc, że zaczynają przeszkadzać i sami stają się problemem.

To normalne. Wszystkie umysły to  robią – do takich celów ewoluowały.                                                                                          To nie jest oznaka, że coś z tobą nie tak.

Kiedy pojawią się w twoim umyśle negatywne, toksyczne myśli odpowiedz im:

„Acha! To znowu on: umysł jaskiniowca.”  Lub: „Dziękuję umyśle. Wiem, że próbujesz pomóc. To w porządku, dam sobie radę”. Lub: „Och, oto znów mój przesadnie pomocny kolega.”

2. Podstawą naszego postrzegania siebie, innych i świata są przekonania kluczowe.

Kluczowe przekonania kształtują się od najmłodszych lat naszego życia i przeważnie ich podstawą są nasze dziecięce interpretacje różnych wydarzeń, w jakich bierzemy udział, oraz  interakcje z ludźmi wokół nas. Często ich źródłem są rodzice, opiekunowie czy starsze rodzeństwo, ponieważ to z nimi spędzamy wtedy najwięcej czasu i to ich obserwujemy próbując nauczyć się poruszania w skomplikowanym dla dziecka świecie. Ze względu na czas, w którym zaczynają się kształtować (wczesne dzieciństwo) i ich źródła (ważne osoby), kluczowe przekonania cechują się tym, że:

  • Mają formę prostych stwierdzeń (toksycznych myśli) typu: „jestem głupi, niepotrzebny, inni są krytyczni, wrodzy, świat jest niebezpieczny”. Mogą też mieć pozytywną treść, jak np. „inni są pomocni”  czy „jestem wyjątkowy.”
  • Ich treść przyjmujemy automatycznie jako prawdę o świecie, innych, czy o nas samych.
  • Są głęboko zakorzenione w naszej psychice i bardzo często nie uświadamiamy sobie  ich treści.
  • Zwykle aktywizują się automatycznie, a my zauważamy to odczuwając przykre emocje i/lub obserwując pojawienie się automatycznych myśli związanych z daną sytuacją.

Patrząc na świat przez pryzmat naszych przekonań dokonujemy też automatycznie pewnej selekcji informacji – mamy tendencje do łatwego wyłapywania informacji POTWIERDZAJĄCYCH nasze przekonanie oraz do odrzucania czy zniekształcania informacji PODWAŻAJĄCYCH prawdziwość przekonania. W efekcie nasze przekonania potrafią same się podtrzymywać. Przez to kluczowe przekonania nie znikną same, niezależnie od tego, jak bardzo byśmy tego pragnęli.

JAK ZMIENIĆ TREŚĆ KLUCZOWYCH PRZEKONAŃ?

Dobrą informacją jest fakt, że nasze kluczowe przekonania to tylko koncepcje o nas samych, a nie obiektywna prawda. Możemy spróbować zidentyfikować je szukając powtarzających się schematów w sytuacjach, w których obserwujemy pojawienie się przykrych emocji oraz obserwując swoje automatyczne myśli i stosując TECHNIKĘ STRZAŁKI W DÓŁ (jest to technika terapeutyczna pozwalająca na zidentyfikowanie treści kluczowych przekonań).

Kiedy już uświadomimy sobie treść kluczowych przekonań, możemy zacząć obserwować sytuacje, w których się aktywizują oraz ich wpływ na nasze myśli i emocje. Możemy też próbować je kwestionować zadając sobie pytanie: „Gdyby moje przekonanie było odwrotne, niż obecnie, to jak wtedy postrzegałbym tą sytuację?”. Dzięki temu będziemy w stanie bardziej racjonalnie podchodzić do różnych sytuacji.

 

Toksyczne myślenie odnośnie konkretnej sytuacji prowadzi do stanów przygnębienia, stresu czy napięcia, jak również do destrukcyjnych zachowań. To w jaki sposób interpretujemy wydarzenia, bardziej odzwierciedla nasz stosunek do nich niż to, co się aktualnie dzieje. Myśli nie są faktami. (Nawet te, które mówią, że nimi są).  Warto spróbować dokonać zmiany w sposobie oceny sytuacji. W  tym celu należy zakwestionować toksyczne myśli, które przyczyniają się do powstawania określonych uczuć i zachowań. Np.: „Skąd wiem, że to tak się zakończy?” „Jakie mam na to dowody?” „Czy to, że raz mi się to zdarzyło świadczy o tym, jaki jestem?” „To jeszcze nie koniec świata” itp. Uczymy się w ten sposób wykorzystywania świadomego strumienia świadomości do przeciwstawiania się treściom niesionym przez toksyczne myśli.

Bardzo dobre efekty w budowaniu świadomego życia daje trening uważności (mindfulness). Uważność należy rozumieć, jako specyficzny rodzaj świadomej uwagi, nieosądzającej i skierowanej na obecną chwilę. Pozwala ona na bycie „tu i teraz”, pozbycie się nawykowych ocen i reakcji czyli na wyłączenia różnego rodzaju automatyzmów na rzecz świadomych wyborów. Dzięki temu pomaga w rozładowaniu stresu,  ułatwia odprężenie się, a przede wszystkim pozwala spojrzeć na to co dzieje się dookoła w nieco innym świetle.

  Autor                                         

Marek Harasimowiczi  - Terapeuta Uzależnień 
Ukończył Szkołę Psychoterapii Uzależnień przy Centrum Psychoterapii i Psychoedukacji Polskiego Towarzystwa  Psychoterapii Uzależnień w Czarnym Borze, akredytowaną  przez Państwową Agencję do Spraw Rozwiązywania Problemów  Alkoholowyc

   

 


Comments (0)


Leave A Comment

Required fields are marked *. Your email will not be published or shared.

KATAGORIE

printFrom: https://terapie.net.pl/pomoc-dla-rodzin/2020-01-03/jak-pokonac-toksyczne-myslenie-i-zaczac-myslec-pozytywnie.html
Accessibility statementHome pageSite mapSearchContactUp
Adres: https://terapie.net.pl/pomoc-dla-rodzin/2020-01-03/jak-pokonac-toksyczne-myslenie-i-zaczac-myslec-pozytywnie.html