CZY FACEBOOK MOŻE UZALEŻNIAĆ? JAKIE SĄ OBJAWY TEGO NAŁOGU?

CZY FACEBOOK  MOŻE UZALEŻNIAĆ?   JAKIE SĄ OBJAWY TEGO NAŁOGU?

Jedną z najczęstszych aktywności w Internecie stanowi korzystanie z sieci społecznościowych. Definiuje się je jako serwisy internetowe umożliwiające użytkownikom elektroniczne kontaktowanie się z innymi członkami sieci, a także udostępnienie im swoich kontaktów i interakcji. Sieci społecznościowe stały się częścią codziennego życia ludzi. Dla wielu nastolatków pierwszą czynnością wykonaną tuż po przebudzeniu jest uruchomienie komputera w celu zalogowania się na portal społecznościowy. Duża popularność portali społecznościowych wynika między innymi z licznych funkcji, które portale te oferują swoim użytkownikom: przede wszystkim pozwalają kontaktować się ze znajomymi i z rodziną, umożliwiają zamieszczanie i oglądanie zdjęć, ułatwiają poznawanie nowych ludzi, odnalezienie dawnych znajomych, uzyskiwanie informacji o ciekawych wydarzeniach, dzielenie się z innymi informacjami o sobie, komunikowanie się z kolegami ze szkoły, z uczelni i pracy w celu wymiany informacji i materiałów, a także nawiązywanie relacji intymnych. Sieci społecznościowe umożliwiają całodobowy kontakt, nie ma tu bariery czasu i przestrzeni. Zapewniają użytkownikom natychmiastową gratyfikację w postaci nawiązania szybkiego, taniego i łatwego kontaktu z innymi ludźmi, a także stwarzają możliwości odnalezienia form rozrywki zgodnych z własnymi preferencjami (np. gry, konkursy, strony słynnych ludzi).  Silnie gratyfikujący charakter sieci społecznościowych może jednak działać jak miecz obosieczny – używanie tego, co zaplanowane zostało jako atrakcja i urozmaicenie ludzkiego życia, niejednokrotnie prowadzi do braku umiejętności wyważonego korzystania z portali społecznościowych i nałogu.

W roku 2004 został założony pojedynczy portal społecznościowy – Facebook, mający obecnie największą liczbę użytkowników. Portal umożliwia nie tylko komunikację czy budowanie własnego wizerunku. Dla wielu jest też narzędziem pracy oraz źródłem informacji o wydarzeniach na świecie. Facebook jest częścią internetowej rzeczywistości we wszystkich dziedzinach – ze świecą szukać firmy, która nie ma swojej strony na tym portalu.

  W odpowiedzi na rosnącą popularność portalu i olbrzymią ilość czasu spędzanego na korzystaniu z Facebooka przez użytkowników w literaturze pojawiło się określenie „uzależnienie od Facebooka”.

Uzależnienie występuje bardziej regularnie wśród młodszych niż starszych użytkowników. Odkryto także, że ludzie odczuwający niepokój i będący niepewni swojej pozycji społecznej chętniej korzystają z serwisu niż osoby nie wykazujące tych cech lub odznaczające się nimi w znacznie mniejszym stopniu. Być może dzieje się tak dlatego, że zestresowanym, niespokojnym ludziom łatwiej jest komunikować się za pośrednictwem mediów społecznościowych niż twarzą w twarz.

Symptomem, który możemy zaobserwować, jeśli podejrzewamy siebie lub swoje dzieci o uzależnienie od Facebooka jest niepokój i dyskomfort, kiedy nie możemy zalogować się do portalu. Jeśli uczucie, które zwykle tłumaczymy ciekawością zaczyna być natrętne, a potrzeba zalogowania się narasta, możemy mieć do czynienia z nałogiem.

Co ciekawe, tendencję do uzależnienia od Facebooka mają osoby, które odczuwają silną potrzebę prywatności rozumianą jako ochronę, rozwijanie i utrzymanie tego, co indywidualne, własne i wyjawiane tylko przed sobą samym. Z jednej strony potrzeba ta może chronić przed nadmiernym korzystaniem z Facebooka (niechęć do upubliczniania informacji o sobie), lecz z drugiej – wysoki poziom potrzeby prywatności jest związany z samotnością. Osoby, które czują się samotne bardziej niż inne dbają o to, jak odbierane są przez innych. Budowanie swojego wizerunku w sieci i dzielenie się tym, co naszym zdaniem jest w nas najlepsze jest częstą potrzebą osób samotnych.

W badaniu udowodniono również, że osoby, które nadmiernie korzystają z Facebooka są mniej otwarte na nowe doświadczenia, a w kontaktach nawiązywanych w rzeczywistości wykazują się większą nieśmiałością.

Bardzo istotną cechą osobowości osób uzależnionych od Facebooka jest tendencja do ruminacji. Ruminacje to rodzaj obsesyjnych myśli, charakteryzujący się ciągłymi wątpliwościami co do jakości i faktu wykonanych czynności, a także rozpamiętywanie i nadmierne przejmowanie się drobnymi wydarzeniami. Badania wykazały, że im wyższa jest tendencja do tego typu zachowań, tym większe jest ryzyko uzależnienia od Facebooka. Ruminacje mają również bezpośredni związek z występowaniem depresji, uzależnienia od alkoholu, narkotyków i gier komputerowych, a także zaburzeń kompulsywno-obsesyjnych.

Co ważne, wyniki badań wskazują na współzależność między depresją a uzależnieniem od Facebooka. Z jednej strony objawy depresji skłaniają do wycofania się w wirtualny świat, z drugiej wycofanie to potęguje objawy choroby. Uzależnienie od Facebooka łączy się również z wysokim natężeniem lęku, który jest częstym symptomem depresji.

Kolejnym słabym punktem osób uzależnionych od Facebooka jest niski poziom inteligencji emocjonalnej. Inteligencja emocjonalna definiowana jest jako zdolność spostrzegania i wyrażania emocji, ich rozumienia i wykorzystywania oraz kierowania nimi w celu wspierania rozwoju jednostki. Ludzka zdolność przystosowania się i radzenia sobie w życiu zależy od zintegrowanego funkcjonowania umiejętności emocjonalnych i racjonalnych. W ramach kompetencji inteligencji emocjonalnej wyróżnia się: zdolność trafnego spostrzegania, oceniania i wyrażania emocji, zdolność do korzystania z emocji podczas myślenia, zdolność rozumienia informacji o znaczeniu afektywnym i posługiwanie się nią oraz zdolność regulowania emocji.

Symptomem, który możemy zaobserwować, jeśli podejrzewamy siebie lub swoje dzieci o uzależnienie od Facebooka jest niepokój i dyskomfort, kiedy nie możemy zalogować się do portalu. Jeśli uczucie, które zwykle tłumaczymy ciekawością zaczyna być natrętne, a potrzeba zalogowania się narasta, możemy mieć do czynienia z nałogiem.

Co ciekawe, tendencję do uzależnienia od Facebooka mają osoby, które odczuwają silną potrzebę prywatności rozumianą jako ochronę, rozwijanie i utrzymanie tego, co indywidualne, własne i wyjawiane tylko przed sobą samym. Z jednej strony potrzeba ta może chronić przed nadmiernym korzystaniem z Facebooka (niechęć do upubliczniania informacji o sobie), lecz z drugiej – wysoki poziom potrzeby prywatności jest związany z samotnością. Osoby, które czują się samotne bardziej niż inne dbają o to, jak odbierane są przez innych. Budowanie swojego wizerunku w sieci i dzielenie się tym, co naszym zdaniem jest w nas najlepsze jest częstą potrzebą osób samotnych.

W badaniu udowodniono również, że osoby, które nadmiernie korzystają z Facebooka są mniej otwarte na nowe doświadczenia, a w kontaktach nawiązywanych w rzeczywistości wykazują się większą nieśmiałością.

Bardzo istotną cechą osobowości osób uzależnionych od Facebooka jest tendencja do ruminacji. Ruminacje to rodzaj obsesyjnych myśli, charakteryzujący się ciągłymi wątpliwościami co do jakości i faktu wykonanych czynności, a także rozpamiętywanie i nadmierne przejmowanie się drobnymi wydarzeniami. Badania wykazały, że im wyższa jest tendencja do tego typu zachowań, tym większe jest ryzyko uzależnienia od Facebooka. Ruminacje mają również bezpośredni związek z występowaniem depresji, uzależnienia od alkoholu, narkotyków i gier komputerowych, a także zaburzeń kompulsywno-obsesyjnych.

Co ważne, wyniki badań wskazują na współzależność między depresją a uzależnieniem od Facebooka. Z jednej strony objawy depresji skłaniają do wycofania się w wirtualny świat, z drugiej wycofanie to potęguje objawy choroby. Uzależnienie od Facebooka łączy się również z wysokim natężeniem lęku, który jest częstym symptomem depresji.

Kolejnym słabym punktem osób uzależnionych od Facebooka jest inteligencja emocjonalna. Inteligencja emocjonalna definiowana jest jako zdolność spostrzegania i wyrażania emocji, ich rozumienia i wykorzystywania oraz kierowania nimi w celu wspierania rozwoju jednostki. Ludzka zdolność przystosowania się i radzenia sobie w życiu zależy od zintegrowanego funkcjonowania umiejętności emocjonalnych i racjonalnych. W ramach kompetencji inteligencji emocjonalnej wyróżnia się: zdolność trafnego spostrzegania, oceniania i wyrażania emocji, zdolność do korzystania z emocji podczas myślenia, zdolność rozumienia informacji o znaczeniu afektywnym i posługiwanie się nią oraz zdolność regulowania emocji.

 Oznacza to, że osoby uzależnione od Facebooka zwyczajnie gorzej radzą sobie z codziennymi funkcjonowaniem oraz obowiązkami. Są neurotyczne, nie są sumienne. Cechuje je także labilność emocjonalna. Tendencję do uzależnienia wykazują osoby o osobowości narcystycznej oraz z zaburzeniami poczucia własnej wartości.

Co ciekawe, dla uzależnienia od Facebooka nie ma znaczenia wiek oraz płeć. Istotny okazuje się za to… sposób codziennego funkcjonowania. O wiele bardziej narażone są osoby, u których aktywność wieczorna jest większa niż poranna.

 

OBJAWY UZALEŻNIENIA OD FACEBOOKA

 Badania pokazują, że objawy uzależnienia Facebook przypominają te związane z uzależnieniem od narkotyków, alkoholu czy leków.

Skala uzależnienia od Facebooka Uniwersytetu w Bergen opiera się na sześciu podstawowych kryteriach, z których wszystkie były punktowane według odpowiedzi:

(1) Bardzo rzadko (2) Rzadko (3) Czasami (4) Często (5) Bardzo często.

Pytania te brzmią:

  1. czy spędzasz dużo czasu myśląc o Facebooku lub planie korzystania z serwisu?
  2. odczuwasz coraz większą ochotę korzystania z Facebooka?
  3. używasz Facebooka, aby zapomnieć o problemach osobistych?
  4. próbowałeś/aś ograniczyć korzystanie z serwisu bez powodzenia?
  5. stajesz się niespokojny/a lub zmartwiony/a, jeśli nie możesz korzystać z Facebooka?
  6. korzystanie z Facebooka ma negatywny wpływ na twoją pracę?

Jak wskazują autorzy badań, cztery odpowiedzi „często" lub „bardzo często" mogą sugerować uzależnienie od Facebooka.

 

            Autor                                         

Marek Harasimowiczi  - Terapeuta Uzależnień 
Ukończył Szkołę Psychoterapii Uzależnień przy Centrum Psychoterapii i Psychoedukacji Polskiego Towarzystwa  Psychoterapii Uzależnień w Czarnym Borze, akredytowaną  przez Państwową Agencję do Spraw Rozwiązywania Problemów  Alkoholowych


Comments (0)


Pozostaw komentarz

Pola oznaczona * są wymagane. Twój email nie będzie opublikowany ani udostępniony.

printFrom: https://terapie.net.pl/pomoc-dla-rodzin/2020-02-05/czy-facebook-moze-uzalezniac-jakie-sa-objawy-tego-nalogu.html
Accessibility statementStrona domowaSite mapSzukajContactUp
Adres: https://terapie.net.pl/pomoc-dla-rodzin/2020-02-05/czy-facebook-moze-uzalezniac-jakie-sa-objawy-tego-nalogu.html